HABAŞ’ta 19 işçinin kanı üzerinde yükselen servet
İşçilerin çalışma koşullarına, ücretlerine ve yaşam haklarına yönelik saldırılar karşısında bağımsız bir politik sınıf hareketi olarak örgütlenmesi, dönemin temel zorunluluklarından biridir.

İzmir Aliağa’daki HABAŞ Demir Çelik Fabrikası’nda meydana gelen patlamada 19 işçi hayatını kaybetti. Yaşanan katliam, sermayenin kâr hırsının ve işçi sağlığı ile iş güvenliğinin nasıl sistematik biçimde göz ardı edildiğinin bir göstergesi oldu. İşçilerin sağlığına ve güvenliğine ayrılması gereken kaynaklar maliyet olarak görüldü. Vincin kopmasıyla çıkan yangında işçiler yanarak can verdi. Mehmet Rüştü Başaran ise işçilerin emeğini sömürerek sermaye birikimini büyüttü, servetine servet kattı.
Söz konusu olan yalnızca bir vincin kopması ya da işyerindeki teknik bir aksaklık değildir. İş güvenliğine ayrılması gereken kaynakların kısılması, işçilerin uyarılarının dikkate alınmaması ve üretimin insan yaşamının önüne geçirilmesi, sermaye birikiminin kâr hırsı temelinde nasıl gerçekleştiğini gösteriyor.
Nitekim katliamdan birkaç gün önce işçiler tehlikeye ilişkin uyarılarda bulunmuş, ancak patronlar bu uyarıları dikkate almak yerine keyfî tutumlarını sürdürmüş ve üretimin kesintisiz devam etmesini öncelik olarak görmüştür.
HABAŞ’ın kuruluşundan bugüne büyümesinin arkasında, işçi emeğinin sömürülmesine ve işçilerin yaşamının hiçe sayılmasına dayanan bir çalışma düzeni bulunuyor.
İşyerinde daha önce de çok sayıda işçi cinayeti ve yaralanma yaşanmasına rağmen gerekli önlemler alınmadı. Üstelik işçilerin hastanelerden iş kazası raporu alması, çeşitli baskı yöntemleriyle engellendi.
Bakım ve denetim süreçlerinin aksatılması, yaşanan iş kazalarının üzerinin örtülmesi, bu düzenin işçi sınıfına karşı yürüttüğü savaşın boyutlarını göstermektedir.
Patlamanın ardından işçilerin cenazeleri henüz çıkarılmamışken vardiya değişikliğinin planlanması, işçi yaşamının patronlar açısından nasıl bir değer taşıdığını bir kez daha ortaya koydu.
İşçilerin doğrudan anlatımları, iş kazalarının kayıt altına alınmasını engellemek amacıyla üzerlerinde baskı kurulduğunu ortaya koymaktadır. İşten atılma ve iş bulamama korkusu, işçilerin yaşadıklarını anlatmalarını ve haklarını aramalarını engellemek için kullanıldı.
Fabrikada bakım çalışmalarının yapıldığı günlerde işçiler, normal çalışma saatlerinin üzerine çıkarılarak daha fazla çalıştırılıyor; ancak bu süreler fazla mesai olarak kayda geçirilmiyor ve karşılığı ödenmiyor.
Adli Tıp incelemelerinde, işçilerin bedenlerinde oluşan ağır yanıklar nedeniyle DNA karşılaştırmalarının uzun süre yapılamadığı belirtildi. HABAŞ’ta yaşanan katliam, sermayenin işçi sınıfına karşı yürüttüğü savaşımın boyutlarını göstermesi açısından bir turnusol işlevi görüyor. Fabrikada işçilerin göz göre göre ölüme gönderilmesi, finans kapitalin ve büyük şirketlerin servetlerini hangi koşullarda biriktirdiğini bir kez daha ortaya koyuyor.
Başaran’ın garajındaki Ferrari koleksiyonu, yalılar ve bankalar… Bir tarafta işçilerin kanı ve alınteri üzerinden büyüyen servet, diğer tarafta yaşamını emeğiyle sürdürmeye çalışan işçi sınıfı.
İşçileri göz göre göre ölüme gönderebilecek kadar pervasızlaşan patronlar, cenazeler henüz fabrikadan çıkarılmadan vardiya değişikliğini planlayabiliyor.
HABAŞ yönetimi, daha önce de işçi cinayetlerinde hayatını kaybeden işçilerin ailelerine para teklif ederek onları susturmaya çalışmıştı. Bu katliamın ardından da benzer bir tutum sergilediği, işçilerin anlatımlarına yansıyor. İşçilerin yaşamını hiçe sayan bu düzen, şimdi de geride kalan ailelerin acısını ve çaresizliğini kendi çıkarları için kullanmak istiyor.
HABAŞ’ta yaşanan katliamın sorumluluğu yalnızca fabrika patronuyla sınırlı değildir. İşçinin yaşamını üretim maliyetlerinin gerisine iten, iş güvenliğini kâr hesaplarına feda eden Saray rejimi ve işçilerin haklarını savunmak yerine iktidarın ve patronların çıkarlarına hizmet eden sarı sendikalar da bu katliamdan sorumludur.
İşçi sınıfının örgütsüzlüğü ve sarı sendikaların uzlaşmacı tutumu, patronların elini güçlendiriyor. İşçilerin çalışma koşullarına, ücretlerine ve yaşam haklarına yönelik saldırılar karşısında bağımsız bir politik sınıf hareketi olarak örgütlenmesi, dönemin temel zorunluluklarından biridir.
Denetim mekanizmalarının etkisizleştirilmesi, işçi haklarının giderek geriletilmesi, işçi cinayetlerinin üzerinin örtülmesi ve sorumluların hesap vermesinin engellenmesi, Saray rejiminin sermayeyi koruyan politikalarının sonuçlarıdır.
HABAŞ fabrikasında yaşanan patlamanın ardından savcılık, fabrikadaki patlamaya ilişkin haber yapılmasını yasakladı. Meclis’e sunulan araştırma önergesi ise AKP-MHP oylarıyla reddedildi. Böylece katliamın bütün yönleriyle açığa çıkarılması ve sorumluların hesap vermesi önünde yeni engeller oluşturuldu.
Mehmet Rüştü Başaran, 19 işçinin hayatını kaybettiği katliamın baş sorumlularından biri olmasına rağmen tutuklanmadı. Hakkında tutuklama kararı verilmesi gerekirken ev hapsi şeklinde adli kontrol tedbiri uygulandı. Yani işçilerin ölümünden sorumlu olanlar, villalarında ve yalılarında “ev hapsi” yatacak!
Üstelik Başaran’ın yalıya geçer geçmez ilk icraatı, işçilerin fabrikaya cep telefonuyla girişini yasaklamak oldu. Bu durumu fabrikanın kapısında protesto eden işçilere, jandarmanın gözetiminde patronun mafyası tarafından saldırılıyor.
Dolayısıyla HABAŞ’ta yaşanan katliam, işçi cinayetlerinin sermayenin kâr hırsının ve rejimin sınıfsal politikalarının bir sonucu olduğunu bir kez daha gösterdi.
Artık yeter! İşçilerin yaşamı, patronların kârından ve şirketlerin çıkarlarından daha değerlidir. Hiçbir patronun kârı, hiçbir şirketin kazancı bir işçinin hayatından daha değerli değildir. Biz sustukça HABAŞ gibi şirketlerin patronları, emekçilerin sömürüsü üzerinden zenginliklerini büyütmeye devam edeceklerdir.
Ekmek, haysiyet ve güvenceli bir gelecek için örgütleneceğiz! Bu düzen değişecek, halkın ekmeği büyüyecek! İşçi sınıfını öğüten bu düzeni dayanışmayla, örgütlü mücadeleyle paramparça edeceğiz!