16 Haziran Dünya Ev İşçileri Günü: İmece Ev İşçileri Sendikası’ndan güvence ve ILO C189 çağrısı
16 Haziran Dünya Ev İşçileri Günü’nde Kadıköy’de eylem yapan İmece Ev İşçileri Sendikası, Türkiye’nin ILO C189 sözleşmesini acilen imzalamasını istedi. “Yardımcı değil işçiyiz” diyen sendika, güvencesiz çalışmaya, göçmen işçilerin sömürülmesine ve sosyal medyadaki “yüksek ücret” algısına tepki gösterdi.
İmece Ev İşçileri Sendikası, 16 Haziran Dünya Ev İşçileri Günü kapsamında Kadıköy Süreyya Operası önünde bir basın açıklaması gerçekleştirdi. Haklarını arayan ev işçileri, taleplerini dövizler ve sloganlar eşliğinde kamuoyuna duyurdu. “Yardımcı değil ev işçisiyiz” vurgusunun öne çıktığı eylemde ortak açıklamayı sendika adına Yıldız Seven paylaştı.
Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) tam 15 yıl önce düzenlenen 100. Çalışma Konferansı’nda, ev işçilerinin haklarını güvence altına alan ILO C189 (Ev İşçilerine İnsana Yakışır İş Sözleşmesi) protokolünü ilan ettiğini anımsatan Yıldız Seven, bu tarihin kendileri için milat olduğunu belirtti. Seven, “Bu sözleşmenin kabul edildiği gün olan 16 Haziran’ı, ev işçilerinin hak mücadelesinin doğum günü olarak kabul ediyoruz. Çünkü bu adım, dünya genelindeki milyonlarca emekçinin haklarının uluslararası düzeyde tanınması adına tarihi bir dönüm noktasıdır. Bugün Türkiye’de yaklaşık 1,5 milyon, dünyada ise 70 milyonu aşan ev ve bakım işçisi bu kağıt üzerindeki hakların gerçeğe dönüşmesini bekliyor” dedi.
“1 gün bile çalışılsa sigorta zorunlu olmalı”
Dünya genelinde 40 ülkenin ILO C189 sözleşmesini onaylayarak iç hukukunu buna göre düzenlemesinin umut verici bir gelişme olduğunu aktaran Seven, Türkiye’ye de şu sözlerle çağrıda bulundu:
“Türkiye de vakit kaybetmeksizin ILO C189 sözleşmesine imza atmalı ve bu kuralları uygulamaya koymalıdır. Bakım ekonomisinin hayati önem kazandığı bu dönemde, ev hizmetlerinde kayıt dışı çalışmanın önüne geçilmeli, sigorta süreçleri kolaylaştırılarak emeklilik hakları güvenceye alınmalıdır.”
Yasalardaki mevcut eşitsizliklere de dikkat çeken Seven, ayda 10 günden az çalışanlar ile fazla çalışanlar arasında ayrım yapan mevcut mevzuatın acilen iptal edilmesini istedi. Ev işçilerinin her gün farklı bir adreste emek verdiğini hatırlatan Seven, “Ayrımcı kurallar yerine, esnek çalışma modellerine uygun sigorta formülleri üretilmelidir. Bir gün bile çalışılsa, diğer tüm iş kollarında olduğu gibi sigorta hakkı tanınmalıdır” ifadelerini kullandı.
Göçmen işçilerin durumu ve güvenlik sorunu
Açıklamada, en ağır ve istismara açık koşullarda çalışan göçmen ev işçilerinin durumuna da değinildi. Göçmen işçilerin barınma ve çalışma şartlarının sıkı bir şekilde denetlenmesi gerektiğini ifade eden Yıldız Seven, işverene bağımlı yürütülen “çalışma izni” sisteminin değiştirilmesini talep etti. Seven ayrıca, ev içinde yaşanan iş cinayetleri, şiddet ve istismar vakalarında faillerin cezasız kalmaması gerektiğinin altını çizdi.
“Sosyal medyadaki algı gerçekçi değil”
Ekonomik kriz ve derinleşen hayat pahalılığının ev işçilerinin yaşam standartlarını dibe çektiğini belirten Seven, sosyal medyadaki dezenformasyona şu sözlerle tepki gösterdi:
“Pazar ve market fiyatlarının her gün katlandığı, kiraların fahiş seviyelere ulaştığı bu süreçte, sosyal medyada ev işçisi ücretlerinin çok yüksek olduğuna dair yapılan paylaşımlar bizi derinden yaralıyor. Güvencesiz, sigortasız ve çok ağır şartlarda çalışan bizlerin hak ettiğinden fazla kazandığı iddia ediliyor. Ücretlerimiz yüksek değil; aldığımız paralar ne geçinmemize ne de sağlık masraflarımızı karşılamaya yetiyor. Biz sadece insanca yaşayabileceğimiz bir ücret talep ediyoruz.”
“Ev işçisi olmadan ev işçisi hakkında konuşulamaz”
Sendikanın yürüttüğü hak arama mücadelesinin ve Ev İşçilerinin Mesleki Standartları Rehberi: Emeğe Saygı kampanyasının önemine değinen Seven, seslerini duyurmak için her alanda aktif olduklarını belirtti:
“Bugüne kadar İstanbul’da, Diyarbakır’da ve online platformlar üzerinden Asya ülkelerindeki sendikalarla gerçekleştirdiğimiz ortak çalıştaylar, toplantılar, açtığımız stantlar ve verdiğimiz röportajlar tek bir amaca hizmet ediyor: Ev işçileri masada olmadan, ev işçileri hakkında karar alınamayacağını göstermek! Bizim sözümüz ve onayımız olmadan yapılan hiçbir düzenleme mesleki standartlarımızı ileriye taşıyamaz.”
Basın açıklamasını tüm meslektaşlarının Dünya Ev İşçileri Günü’nü kutlayarak sonlandıran Seven, “Bizler yardımcı değil, uluslararası sözleşmelerle hakları tanımlanmış işçileriz. Ev içi emeğin değer gördüğü; güvenceli, eşit ve insana yakışır çalışma koşullarını kazanana kadar birleşmeye, örgütlenmeye ve mücadeleye devam edeceğiz” mesajını verdi.